© 2022 Tüm hakları saklıdır. Developped by ordek.co .

yitik erdemler üzerine

Ağustos 29, 2023
Azat Meriç

Paylaş

İnsan imgeleminin en büyük beceri kazandığı nokta,

Öte dünya üzerine yazılan metinlerdir milat öncesi edebiyatta.

Sümerlerde, Babil’lerde, Mısır’larda iz sürdükten sonra,

Zamanın öncü şiiri çıkar karşımıza.

Oddyseus’un Hades’e inişi,

İnsan muhayyilesinin zirvesiydi zamanınca.

Dante’ye gelirken geriye baktığımızda,

Bir başlangıç olduğunu anlıyoruz kolaylıkla.

Bu büyük şairin yanında,

Benim cümlelerimin ne kıymeti var?

Bu yüzden başvuracağız sıklıkla

Dante’nin İlahi Komedya’sında

O ızdırap dolu, acınası ruhlardan uzakta

Birinci katmanda yaşayanların tanımına.

Diyor ki; limbusun karanlıklar içerisindeki en aydınlık katına

“Öyle kutlu, öyle güzel bir kadın çağırdı ki beni,

Ne isterse yerine getiririm dedim.”

Bir diğer pasajında,

“Oldukça uzaktaydık daha

Ama yine de saygın kişilerin bulunduğunu seçebiliyorum orada”

“Ötekilerden ayrı tutulan,

Bunca onurlandırılan, bunlar kim?’’

“Karşıdaki yemyeşil çadırdaki yüce ruhları gösterdiler bize”

Bir cehennem tasvirinde ancak

Bu denli kutsanabilen kişileri anlamaya

Yine o büyük şair yetişiyor yardımıma.

Her ne kadar dehşetin içinde olsa da

Hocası Virgil sağlıyor, şaşkınlığını atmasına

Sorduğu soruyla, büyük ozana:

“Niçin sormuyorsun gördüğün ruhların sahiplerini?

Gitmeden daha ileri,

Bil ki bunlar günahkâr değil.

Erdemleri var, ama yeterli değil

Çünkü senin inancının da giriş kapısı olan

Vaftizden yoksun kalmışlar:

Hristiyanlıktan önce yaşamışlar,

Ama Tanrı’ya gerektiğince tapınmamışlar,

Onlardan biriyim ben de.”

Demek istiyor ki o büyük ruh,

Bu gidişimizin dönüşü olmaz.

O yüzden tam zamanı

Bu temiz ruhları tanımanın.

O güzel sıfatlar içinde,

Yitik yaşıyorlar çayırlar içinde.

Sebebi nedir nehirler kenarına yanaşamamanın?

Ukdelerden azade, sevinçlere yaraşamamanın?

Bir kusurları var işte;

Senin de inancının gereği olan girişte

Vaftizden mahrum kalmışlar,

Tanrı’ya gerektiğince tapınmamışlar.

Anlamak gerekirse bu mısraları içtenlikle,

Düşünmek lazım dingin ve sakince,

Müthiş bir ironi yapıyor şairimiz zekice,

Sakınmak için kilisenin hışmından gizlice.

Peygamberden önce bahşedilen yaşama nimeti,

Yetiştiremedi onları tanışmaya; gerçek dini,

Almıyor bu yüzden sonsuz mutluluklar diyarına;

Sanki o güzel ruhların suçuymuş gibi.

Devam ediyor sözün ustası konuşmaya,

Bitkin bir halde derdini anlatmaya:

‘’Bu yüzden yitiğiz biz,

Başka bir suçtan değil, tek cezamız

Umutsuz bir özlemle birlikte yaşamamız.”

Rehber biliyor büyük kabahatini,

İsa’dan önce hayata açtı gözlerini,

Bu hata yetiyor cehennemde,

Yitik bir özlemle cezasını çekmeye.

Yalnız, onların hükmü yanmak değil,

Zebanilerle, canavarlarla savaşmak değil,

Sonsuz bir zaman ve mekân içinde,

Özlem, keder, iç sızısı ile birlikte,

Çekiyor cürmünü mahrum kalmanın,

O yüce güneşten uzakta, hasretle.

Hoyratça okurken bu dizeleri gençliğimde,

Vakıf olamamışız kıssadan hissesine,

Ancak derine inince gösterdi kendini nasip,

Nasibin farkında olmak; o da ayrı nasip.

Şimdi dönüp bakıyorum ben de Dante’den bu yöne,

İki şey eksik kaldı ruhumda, ufkumda ve tenimde,

Eğer gireceksem Tanrım, o güzel cennetine,

Göremeyecek miyim o bilginlerin zirvesini,

Sokrates’i, Descartes’i, Aristoteles’i, Hegel’i

Rab herkesten iyi bilir erdem sahibini

Yoksa ne kıymeti vardı arayışın; hakikati.

Diğeri ise Dante üzerine.

Kendini uzak tutma onun sözlerinden,

Nakıs bırakma, mahrum etme güftesinden,

Bir bilebilseydim okuyabilmeyi yüzünden, Bahtiyar hissederdim zatımı, herkesten…


fotoğraf: a rooster, 2019, from the underground series by Zied Ben Romdhane


Diğer Yazılar

sine-haiku VIII: Aru sendo no hanashi

Yaşlı kayıkçıTaşır tüm ölüleriGençliklerine görsel: Aru sendo no hanashi, Jô Odagiri, 2019

loop visualizer

Sanılanın aksine, visualizer’lar müzik sektörünün bir uzantısı olarak değil film sektörünün ya da daha geniş bir adl…

“kıyamet emeklisi”ne mektup

Ah Aziz, Tanrın mı seni “alın varlık acısı çeken kulumu görün” niyetine açık etti yoksa kendini mi açık etmek içi…



© Tüm hakları saklıdır. Developped by ordek.co .